اگر مشخص شد سرطان دارم به چه کسی مراجعه کنم؟
اگر سرطان در یک عضو خاص بدن باشد (مثلاً پستان، معده، ریه، لنف یا خون)، بهتر است برای درمان دارویی یا شیمیدرمانی ابتدا به فوق تخصص خون و سرطان بالغین مراجعه شود، چون این پزشک:
درمان کلی بیماری را مدیریت میکند (مثل دارو، شیمیدرمانی، بررسی گسترش بیماری)
با جراح یا رادیوتراپیست همکاری میکند اگر نیاز باشد
در بیشتر موارد بعد از تشخیص سرطان، بهتر است اول به فوق تخصص خون و سرطان بالغین مراجعه شود
انکولوژی چیست؟
انکولوژی (Oncology) به زبان ساده یعنی علم و تخصصی که دربارهی سرطانها صحبت میکند. پزشک انکولوژیست کسی است که کارش شناسایی (تشخیص)، درمان و پیگیری بیماری سرطان در افراد است.
مثلاً اگر کسی دچار سرطان پستان یا خون یا ریه بشود، به پزشک انکولوژیست مراجعه میکند تا بررسی کند که بیماری در چه مرحلهای است، چه درمانهایی مثل شیمیدرمانی یا دارو یا روشهای دیگر نیاز دارد، و چطور باید روند درمان ادامه پیدا کند.
یعنی انکولوژی همان پزشکی است که با بیماران سرطانی سر و کار دارد
چگونه میتوانیم بفهمیم که سرطان بهبود یافته یا در حال بهبودیم؟
برای اینکه بفهمیم سرطان بهبود یافته یا در حال بهبود است، معمولاً از روشهای زیر استفاده میکنیم
1. آزمایشها و تصویربرداری: مثل سی تی اسکن، ام آر آی یا ماموگرافی که میتوانند نشان دهند که تومور کوچکتر شده یا ناپدید شده است.
2. آزمایش خون: با بررسی سطح بعضی از مواد در خون (مثل نشانگرهای توموری) بفهمند که بیماری در حال بهبود است یا نه.
3. مشاهده علائم: اگر علائم بیماری مانند درد، خستگی یا کاهش وزن بهبود پیدا کنند، ممکن است نشانهای از بهبود باشد.
4. پیگیری پزشکی: پزشک شما ممکن است دورههای منظم چکاپ و معاینه تجویز کند تا وضعیت بیماری را بررسی کند.
آیا امکان انتقال سرطان به افراد خانواده وجود دارد؟
سرطان معمولاً از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشود، اما اگر در خانواده کسی مبتلا به سرطان شود، ممکن است افراد دیگر به دلیل ژنهای مشترک یا عادات مشابه در معرض خطر بیشتری قرار بگیرند. برخی سرطانها میتوانند ارثی باشند، مثل سرطان پستان یا روده بزرگ. بنابراین، اگر سابقه خانوادگی سرطان وجود داشته باشد، ممکن است خطر ابتلا در اعضای خانواده بیشتر باشد.
آیا امکان انتقال سرطان به افراد خانواده وجود دارد؟
در بیشتر موارد، سرطان بهصورت مستقیم از فردی به فرد دیگر در خانواده منتقل نمیشود. سرطان بهطور کلی یک بیماری ناشی از تغییرات ژنتیکی (موتاسیونها) در سلولهاست که ممکن است بهدلیل عوامل مختلفی مانند سبک زندگی، محیط زیست، و وراثت بروز کند.
اما در برخی موارد، ممکن است افراد خانواده بهدلیل ژنهای مشترک در خطر بیشتری برای ابتلا به برخی از انواع سرطانها قرار داشته باشند. این موضوع به خصوص در سرطانهایی که تمایل به ارثی بودن دارند، مانند سرطان پستان، تخمدان، کولون (روده بزرگ) و پروستات صادق است. در این موارد، اگر یک فرد در خانواده مبتلا به سرطان شود، اعضای دیگر خانواده نیز ممکن است به دلیل وجود این ژنهای خاص در خطر بیشتری قرار گیرند.
عوامل وراثتی:
جهشهای ژنی خاص: مانند جهشهای BRCA1 و BRCA2 در سرطان پستان و تخمدان.
سابقه خانوادگی: اگر چند نفر در خانواده به سرطانهایی مشابه مبتلا شده باشند، خطر ابتلا به آن نوع سرطان در افراد دیگر خانواده بیشتر میشود.
عوامل دیگر:
عوامل محیطی: مانند رژیم غذایی مشابه، قرار گرفتن در معرض آلودگیها یا عادات مشابه ممکن است باعث بروز سرطان در خانوادهها شود